in

4 Liritë Themelore Të Franklin D. Roosevelt

Katër Liritë e krijuara nga Presidenti i Shteteve të Bashkuara Franklin D. Roosevelt në 6 janar 1941. Në fjalimin e tij të njohur Roosevelt propozoi Katër (4) Liritë si bazë themelore për njerëzit kudo në botë duhet të gëzojë. Këto Katër Liritë themelore janë:

  • Liria e fjalës
  • Liria e adhurimit
  • Liria nga dëshira
  • Liria nga frika

A nuk është e mahnitshme se si një sërë rregullash mund të zgjerohet në diçka kaq shumë më komplekse? Pra vetëm 4 rregulla/ligje. Gjithashtu në mgjashmëri për sasinë dhe për efikasitetin janë edhe Ligjet e vjetra hebre që filluan me dhjetë urdhëzime dhe që më pas shpërthyen në vëllime të traktateve juridike. Po në një mënyrë të ngjashme kemi edhe Ligjet e Dukagjinit ose me termin e njohu Kanuni Dukagjinit ku mësohet të shënjohet tërësia e normave të së drejtës dokesore shqiptare. Gjatë të paktën pesë shekujve të fundit e deri më sot, ligjet e pashkruara zakonore u trashëguan brez pas brezi nga pleqtë fisnorë vetëm në mënyra gojore. Mirpo sot në kohë më moderne kemi më shumë se 4, 10 apo më pak më tepër ligje për të drejtat e njeriut dhe ende njeriu nuk e ndjen veten po aq të lirë.

Më 6 janar 1941, Presidenti Franklin D. Roosevelt i dha Kongresit Adresën e Shtetit të tij të Unionit. Në fund të fjalimit, ai përshkroi atë që do të bëhej e njohur si Katër Liritë, katër elementet themelore të lirisë, të cilave njerëzit në botë duhet të kenë qasje. Mund të mos duket shumë, por këto liri vendosin bazën për një përkufizim krejt të ri të të drejtave të njeriut.

Roosevelt e mbajti fjalimin e tij 11 muaj para sulmit të befasishëm Japonez ndaj forcave amerikane në Pearl Harbour, Hawai. Ky sulm që bëri që Shtetet e Bashkuara të shpallnin luftë për Japoninë në 8 Dhjetor 1941. Fjala e tij përpara Kongresit ishte kryesisht për qëllim sigurinë kombëtare të Shteteve të Bashkuara dhe kërcënimi për demokracitë e tjera nga lufta botërore që po zhvillohej në atë kohë. Në fjalën e tij, ai bëri një ndarje me traditën e Shteteve të Bashkuara jo ndërhyrjes, të cilat ishin mbajtur prej kohësh në Shtetet e Bashkuara. Ai përshkroi rolin e SHBA në ndihmën e aleatëve tashmë të përfshirë në luftë.

Në atë kontekst, ai përmblodhi vlerat e demokracisë pas konsensusit bipartizan mbi përfshirjen ndërkombëtare që ekzistonte në atë kohë. Një citim i famshëm nga fjalimi paraprin ato vlera. “Meqenëse burrat nuk jetojnë vetëm me bukë, ata nuk luftojnë vetëm me armatime”. Në gjysmën e dytë të fjalimit, ai rendit përfitimet e demokracisë, të cilat përfshijnë mundësinë ekonomike, punësimin, sigurimin shoqëror dhe premtimin e “kujdesit adekuat shëndetësor”.

Më poshtë është fjalimi i Roosevelt mbajtur në 6 Janar 1941. Asaj kohe në vitin 1941 kur ky fjalim u mbajm Shtete e Bashkuara të Amerikës kishin vetëm 165 vitë që kishin fituar lirinë dhe pavarsinë nga Britania. Kjo fakton vlerat e një kombi të ri që lufton për demokraci jo vetëm për interesat e veta por edhe në shumë raste për atë të tjerëve.

Sistemi ynë i thjeshtë ju mundëson të flisni mëndjen tuaj. KRIJO NJË POSTIM!

Çfarë mendoni?

Comments

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *

Ky sajt përdor Akismet-in për të pakësuar numrin e mesazheve të padëshiruara. Mësoni se si përpunohen të dhënat e komentit tuaj.

Loading…

0

Disa arsye pse kritika dhe mendimi kritik është një gjë e mirë

A e shkroi vërtet Aristoteli punë e tij?